Ciidanka Xurinimo Doonka Qaranka ee Moro [MNLF]
Bariga Aasiya iyo Baasifigga
Kuhusu
Jabhadda Xorraynta Qaran ee Moro (National Liberation Front, MNLF) waxaa lagu aassaasay Filibiin 1972kii. Waxay ku bilaabantay sida koox ka go’day Dhaqdhaqaaqa Madaxbanaanida Muslimiinta. Jabhadda MNLF waxay ahayd ururka hormuudka u ah gooni-u-goosadka Moro in ku dhow labaatan sano laga bilaabo 1970-yadii. Horraantii 1990yadii, dhowr xubnood oo ka tirsan MNLF ayaa kala go’ay si ay u samaysteen Kooxda Abu Sayyaf (ASG), oo ah mid ka mid ah kooxaha argaggixisada ah ee dalka Filibiin.
Sannadkii 1996, MNLF waxay heshiis nabadeed la saxiixatay dawladii Filibiin, taas oo abuurtay Aagga Nabadda iyo Horumarka ee Gaarka ah (SZOPAD). Gudoomiyaha MNLF Nuur Misuari ayaa waxaa loo magacaabay gudoomiyaha ismaamulka Muslim Mindanao (ARMM), oo ah deegaan ka kooban laba gobol oo dhul-weynaha ah iyo saddex gobol oo jasiirado ah taasoo dadka muslimiinta u badan la siiyay ilaa iyo heer inay ismaamulaan. Iska horimaadyo marmar H ee u dhexeeya fallaagada xagjirka ah iyo ciidamada ammaanka ee dawladda ayaa sii ka socday Mindanao, qaar badan oo ka mid ah dadka gobolka ayaa ku baaqay in la sameeyo hannaan laga wadasho shaqayn kara oo madaxbannaanida iyo horumarka oo waxtar leh ee Muslimiinta Mindanao.
29ka Seteember, 2009 Jasiirradda Jolo, Filibiin, kooxda MNLF-waxay meel dhigtay walxo qarxaya oo ay ku qarxisay kolonyo gaadiid ciidan oo socda. Qaraxa ayaa waxaa ku dhintay laba askari oo ciidamada Mareykan ah iyo askar ka tirsan Ciidanka Filibiin (AFP), kuwaas oo qayb ka ahaa howlgal bini’aadanimo oo lagu dhisayo iskuul ku yaala aagga.
Sannadkii 2013-kii, canaasiirta qallafsan ee MNLF waxay wadeen go’doomin rabshado watay oo socotay saddex toddobaad oo ay ku hayeen magaalada Zamboanga oo ay ku dhinteen tobanaan xubnood oo ka tirsan Ciidanka Ammaanka Philippine, kumanaanna ay ku barakiciyeen.
Maanta, MNLF waxa ay ka kooban tahay qaybo badan, kuwaas oo qaarkood taageeray wada xaajoodka u dhexeeya dawladda Filibiin iyo jabhadda Moro Islamic Liberation Front (MILF). Wada xaajoodyadaas ayaa horseeday in 2018 la meel mariyo Sharciga Bangsamoro Organic Law (BOL) iyo abuuritaanka 2019 ee Ismaamulka Bangsamoro ee Mindanao Muslim (BARMM).
